Γνωστικισμός


Ο Γνωστικισμός μπορεί να θεωρηθεί ως η εσωτερική σοφία του εσώτερου ζωντανού πυρήνα του ανθρώπου, στις πρωταρχικές αυθεντικές αποκαλύψεις όλων των μεγάλων θρησκειών.

Από τον Ελληνικό όρο «ΓΝΩΣΙΣ» δηλαδή ανοιχτός στην γνώση. Ορισμός που παραπέμπει στο άνοιγμα της αναζήτησης σε κάθε τομέα της ανθρώπινης σκέψης, σε κάθε θρησκευτική, φιλοσοφική ή επιστημονική υπόθεση που αποτελεί ορίζοντα της συνολικής γνώσης των ΑΛΗΘΩΝ πραγμάτων της κοσμικής ύπαρξης.

Ο Ερμητισμός, έχει θεωρηθεί ως ένας προ-Χριστιανικός Γνωστικισμός. Ο Γνωστικισμός συνδυάστηκε με το Νεοπλατωνισμό, στον οποίο διδάσκονται οι ίδιες Αλήθειες και από τον οποίο έλαβε το Ελληνικό του όνομα «Γνώσις».
Η «Γνώση» από την αρχαιότητα ήδη εκφράστηκε με ποικίλες μορφές σε διαφορετικές κουλτούρες και πολιτισμούς. Γνωστικοί βρίσκονται επίσης και σε μυστικιστικές σχολές του Ιουδαϊσμού και του Ισλάμ. Και όπως οι Χριστιανοί Γνωστικοί, και αυτοί συχνά καταδικάστηκαν ως αιρετικοί από τους κρατούντες την εξουσία της δικής τους θρησκείας.

To 1945 στο Ναγκ Χαμαντί της Αιγύπτου ανακαλύφθηκε μία ολόκληρη βιβλιοθήκη με έργα των Γνωστικών. Από τότε πολλοί μίλησαν για μία αφύπνιση της Γνώσης ή για επιστροφή της Γνώσης. Η λέξη Γνωστικισμός προέρχεται από την ελληνική λέξη γνώσις, και αναφέρεται στην αντίληψη ότι υπάρχει μια ιδιαίτερη εσώτερη γνώση, ένα κλειδί στην υπερβατική κατανόηση που μόνον ορισμένοι κατέχουν. Για να διακρίνεται από την έννοια της “γνώσης” ως μετάδοσης πληροφοριών, χρησιμοποιείται η λέξη “Γνώση” με Γ κεφαλαίο. Ακόμη και στις λατινογενείς γλώσσες χρησιμοποιείται η λέξη “Gnosis”

Στον Γνωστικισμό η Γνώση προηγείται της πίστης. Όχι η εγκυκλοπαιδική γνώση, αλλά η γνώση του Σύμπαντος, του Θεού και του Ανθρώπου. Ως φιλοσοφικό, γνωσιολογικό και θρησκευτικό σύστημα περιλαμβάνει τρία αλληλένδετα μεταξύ τους στοιχεία:

Αυτό που είναι σήμερα γνωστό ως Χριστιανισμός στις πάμπολλες μορφές του είναι, κατά μία άποψη, μία πολύ φτωχή εκδοχή του Γνωστικισμού. Αυτό βοηθά στο να εξηγήσουμε την εναντίωση των Πατέρων της Εκκλησίας κατά των Γνωστικών.

Αρχαίοι Γνωστικοί υπήρξαν οι: Σίμων ο Μάγος, Λεύκιος Κάρινος, Μένανδρος, Σατορνείλος, Μονόϊμος, Καρποκράτης και ο γιος του Επιφάνης, Βαρδαϊσάν, Πτολεμαίος, Βαλεντίνος, Βασιλείδης της Αλεξάνδρειας, Μαρκίων της Σινώπης.

Σύγχρονοι Γνωστικοί υπήρξαν οι C.G. Jung, William Blake, Jules Doinel, René Guénon, G. R. S. Mead,  Steven Hoeller, Friedrich Nietzsche, Helena Petrovna Blavatsky, Eric Voegelin, Maria Montessori.

Στη σκέψη του εικοστού αιώνα η μορφή που συνδέθηκε πιο στενά με το Γνωστικισμό είναι η του C.G. Jung.